Pano br.17 - Radnički univerzitet, Ženska zanatska škola, Škola učenika u privredi (ŠUP) i JPU „Dragan Kovačević“

Radnički univerzitet je specijalizovana ustanova za obrazovanje i stručno usavršavanje odraslih. Njegova uloga je bila da u cilju doživotnog obrazovanja zadovolje specijalizovane društvene i lične potrebe bazičnog i dopunskog obrazovanja. Kod nas su se ove ustanove formirale u prve dvije decenije druge polovine XX v. Osnivane su u podgorici, Nikšiću, Pljevljima i Baru.

Ženska zanatska škola je 1901. godine otvorena na inicijativu Sofije Petrovne Mertuago, upraviteljice Đevojačkog instituta. Radila je do 1914. godine i obavila svoju vaspitnu i obrazovnu ulogu. Poznata je bila po kvalitetu praktične nastave i radova učenika koa što su ćilimi, sedžade i sl.

Škola učenika u privredi (ŠUP) je osnovana u nikšiću 1936. godine. Ova škola je radila do školske 1940/41. godine. zadatak joj je bio da teorijski i praktično obučava učenike (šegrte) i pomoćnike (kalfe). Škla je osposobljavala mušku i žensku djecu za zanatske, trgovačke i zanatsko-trgovačke struke. školovanje je trajalo tri godine (tri razreda).

Odmah poslije oslobođenja, krajem 1945. godine, Škola učenika u privredi je obnovila svoj rad, i kao samostalna ustanova radila do 1968. godine.

Škola nikada nije imala sopstvenu školsku zgradu, i stalno se selila iz jednog u drugi objekat. nastava se izvodila u zgradi pošte u Nikšiću (bivša zgrada osnovne škole), zgradi u kojoj je smješten Arhivski odsjek Nikšić, u prostorijama bivšeg internata Učiteljske škole u Nikšiću i dr.

Godine 1968. dolazi do integracije sa Srednjom tehničkom školom Željezare u Školski centar „Tvrtko bijelić“.

Dok. 99: Registar učenika Škole učenika  u privredi (ŠUP)  od 1946-1956. godine, DACG, AON, f. ŠUP.k.br.1

Dok. 100: Zapisnik završnih ispita Ženske-zanatske škole iz 1946. godine, DACG, AON, f. ŽZŠ, k.br. 1

Dok. 100-1: Zapisnik završnih ispita Ženske-zanatske škole iz 1946. godine, DACG, AON, f. ŽZŠ, k.br. 1

Dok. 101: Organizovanje izložbe učenika Ženske zanatske škole i knjiga utisaka sa izložbe, iz 1955-56.g., DACG, AON, f. ŽZŠ, k.br. 1

Dok. 101-1: Organizovanje izložbe učenika Ženske zanatske škole i knjiga utisaka sa izložbe, iz 1955-56.g., DACG, AON, f. ŽZŠ, k.br. 1

Dok. 102: Izvještaj Savjeta za prosvjetu i kulturu o otvaranju Ženske domaćinske škole od 15. 01.1955.g., DACG, AON, f. ŽZŠ, k.br. 1

Dok. 103: Plan i program Radničkog univerziteta za školsku 1962/63 g., DACG, AON, f. RU, k. br. 1

JPU „Dragan Kovačević“ nastavlja tradiciju prvog vrtića u ovom gradu koji je osnovan 1950. godine. Počeo je rad u objektu izgrađenom 1928. godine za potrebe ženskog društva „Kosovka djevojka“ sa dvije vaspitne grupe djece uzrasta od tri do osam godina.

U Nikšiću je 1911. godine Školski odbor Narodne osnovne škole donio odluku o otvaranju zabavišta. Školske 1911/12. godine otpočele su pripreme za otvaranje dječijeg zabavišta, čemu je pomoć pružala uprava Dječijeg vrtića Cetinje, Počeo je rad, tek, 1922. godine i radio je dom 1941. godine. postoji podatak da je školske 1938/39. godine u nikšiću radilo zabavište koje je pohađalo oko 80-oro djece.

Odmah poslije oslobođenja 1946. godine pri Narodnoj osnovnoj školi oformljeno je dječije zabavište (dva odjeljenja) za djecu predškolskog uzrasta (od pet do sedam godina) koje je imalo ulogu da priprema djecu za polazak u školu. Ono je radilo od 1947. godine do 1950. godine.

Pedesetih godina XX vijeka osnivaju se vrtići u gradskim kvartovima.  U ulici Ivana milutinovića 1950. godine osnovan je prvi vrtić u Nikšiću, i radio je u zgradi „Kosovka đevojka“ izgrađenoj 1928. godine. Godine 1959. savjet z6a prosvjetu gradskog narodnog odbora donosi odluku o objedinjavanju svih ustanova koje se bave predškolskim vaspitanjem i obrazovanjem u jednu ustanovu pod nazivom Dječiji vrtić „Dragan Kovačević“. Ustanova je dobila ime po sinu revolucionara nikole i partizanke Ljubice koji je poginuo kao dječak sa stricem Savom na Sutjesci 1943. godine.

JPU „Dragan Kovačević“ dobitnica je više priznanja i nagrada, među kojima su: Državna nagrada „Oktoih“ i Nagrada opštine Nikšić „18. septembar“.

Dok. 104: Iz Statuta dječijeg vrtića „Dragan Kovačević“ Nikšić od 08.02.1966.godine, DACG, AON, f. VDK Nikšić, k.br.1

Dok. 104-1: Iz Statuta dječijeg vrtića „Dragan Kovačević“ Nikšić od 08.02.1966.godine, DACG, AON, f. VDK Nikšić, k.br.1

Dok.105: Stanje školstva u Opštini Nikšić za period 1956/57 do 1963/64 za predškolske ustanove i orijentacioni zadaci od 1964-1970 godine, DACG, AON, f. VDK Nikšić, k.br.1

Dok.105-1: Stanje školstva u Opštini Nikšić za period 1956/57 do 1963/64 za predškolske ustanove i orijentacioni zadaci od 1964-1970 godine, DACG, AON, f. VDK Nikšić, k.br.1

Dok.105-2: Stanje školstva u Opštini Nikšić za period 1956/57 do 1963/64 za predškolske ustanove i orijentacioni zadaci od 1964-1970 godine, DACG, AON, f. VDK Nikšić, k.br.1